Je ligt eindelijk in bed en je voeten voelen alsof ze in een warme oven staan. Je steekt ze onder het dekbed uit, en dan schiet er ineens een kramp in je voetzool. Veel mensen kennen allebei deze klachten. Ze zijn vervelend en houden je uit je slaap, maar er is meestal goed iets aan te doen.
Waar brandende voeten vandaan komen
Meestal is de oorzaak onschuldig. Schoenen die niet ademen, synthetische sokken en lang staan op een harde vloer maken je voeten warm en zweterig. Zweet en warmte vormen een goede voedingsbodem voor voetschimmel, en voetschimmel kan jeuken en branden, vooral tussen de tenen. De meeste tips tegen brandende voeten draaien daarom om koelte en droogte.
Soms zit er meer achter. Bij mensen met diabetes kan zenuwschade in de voeten ontstaan, die zich vaak eerst uit als branden, tintelen of een doof gevoel. Ook een tekort aan vitamine B12, schildklierproblemen en veel alcohol kunnen de zenuwen aantasten. Houden de klachten aan, dan is een bezoek aan de huisarts verstandig.
Wat je zelf kunt doen
Een voetenbad met koel water verlicht snel, maar gebruik geen ijswater. Een te grote kou kan de huid beschadigen en de bloedvaten laten samentrekken, waarna je voeten juist weer warm worden. Tien minuten in lauwkoel water is genoeg. Een paar druppels pepermuntolie in het water geven een extra koel gevoel.
Droog je voeten daarna goed af, ook tussen de tenen. Draag sokken van katoen, wol of bamboe, die vocht beter afvoeren dan nylon. Wissel je schoenen af, zodat elk paar een dag de tijd heeft om te drogen. In bed helpt een dun laken over je voeten beter dan een zwaar dekbed. Zie je schilfers of kloofjes tussen de tenen, dan kan een antischimmelcrème van de drogist uitkomst bieden.
Kramp: plotseling en pijnlijk
Een kramp is een spier die zich onvrijwillig samentrekt en niet meer ontspant. In de voet gebeurt dat vaak ’s nachts, in de voetzool of de tenen. Soms trekken de tenen krom of juist uit elkaar. Een kramp duurt meestal niet langer dan een paar minuten, maar de spier kan daarna nog een tijdje gevoelig zijn.
Kramp komt vaker voor bij ouderen, bij zwangere vrouwen, bij sporters die veel zweten en bij mensen die bepaalde medicijnen gebruiken, zoals plaspillen. Ook lang liggen met de voeten gestrekt onder een zwaar dekbed kan kramp uitlokken.
Wat helpt tijdens een kramp: de spier rekken. Trek je tenen naar je toe, of ga staan en zet je gewicht op de voet. Een koude vloer onder je voetzool helpt sommige mensen ook. Masseer de spier daarna rustig met je duim.
Om kramp te voorkomen kun je voor het slapen je kuiten en voeten een paar minuten rekken en overdag voldoende drinken. Veel mensen slikken magnesium tegen kramp. Een overzichtsstudie van Cochrane uit 2020 vond bij oudere mensen met nachtelijke kramp echter weinig tot geen effect. Bij zwangere vrouwen was het bewijs niet eenduidig. Het kan geen kwaad om het te proberen, maar verwacht er niet te veel van. Meer achtergrond over kramp in je voet en eenvoudige manieren om ervan af te komen, helpt je om te ontdekken wat voor jou werkt.
Wanneer naar de huisarts
Ga naar de huisarts als brandende voeten of kramp weken aanhouden, als je voeten gevoelloos worden, als er wondjes ontstaan die slecht genezen of als je diabetes hebt. Bij mensen met diabetes zijn de voeten een aandachtspunt, want kleine wondjes kunnen ongemerkt uitgroeien tot grote problemen. Ook als je nieuwe medicijnen gebruikt en de klachten daarna begonnen, is het de moeite waard om de huisarts of apotheker te bellen.
